مجتبى ملكى اصفهانى
164
فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )
به عبارت ديگر : امر عبارت از طلب انشايى است كه در زبان فارسى معادل « فرمان » است . 2 - صيغه امر : صيغه امر نيز در معانى متعددى استعمال شده است از جمله : وجوب مثل : أَقِيمُوا الصَّلاةَ « 1 » . استحباب مثل : فَكاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْراً « 2 » ، اباحه مثل : كُلُوا مِنَ الطَّيِّباتِ « 3 » ، تهديد مثل : اعْمَلُوا ما شِئْتُمْ « 4 » ، ارشاد مثل : وَ اسْتَشْهِدُوا شَهِيدَيْنِ مِنْ رِجالِكُمْ « 5 » و . . . صاحب جمع الجوامع تا بيست و شش مورد براى استعمال صيغه امر بيان كرده . « 6 » ولى برخى از محققين گفتهاند « 7 » : استعمال در معانى مختلف ، از انگيزههاى استعمال است . يعنى انگيزههاى استعمال مختلف است و اما اصل استعمال صيغه ، در بعث و تحريك است . اصوليين نيز ، بنا بر اختلافى كه دارند ، معتقدند كه صيغه امر براى بعث و تحريك و ايجاد داعى به سوى مطلوب ، يا نسبت طلبى است و بر بيش از اين دلالت نمىكند و صيغه امر ، به اقتضاى مقدمات حكمت ، يا حكم عقل ، ظهور در
--> ( 1 ) البقرة ، 43 . ( 2 ) النور ، 33 . ( 3 ) المؤمنون ، 51 . ( 4 ) فصلت ، 40 . ( 5 ) البقرة ، 282 . ( 6 ) جمع الجوامع ، ج 1 ، ص 372 . ( 7 ) تهذيب الاصول سبزوارى ، ج 1 ، ص 62 ؛ الكفاية ، ج 1 ، ص 102 .